NL Trabantforum

Dat goed gereedschap het halve werk is, blijkt altijd weer. Ik behandel hier een paar trekkers uit de DDR.
De ideale trekker voor de stuurhuisnok (Lenkstockhebel F7-27) is de 4157, ook wel der Knochen, een erg massieve (dik 2kg!) trekker met dichte achterkant:
Die is er ook in een kortere light versie, de 4158, die slechts anderhalve kilo weegt: Voor de Wartburg heet deze trekker ook wel 83583/1, maar het is dezelfde trekker: 4158 is ingegoten en 83583/1 is er dan nog eens ingeslagen.


niet te verwarren met de veelal als stuurkogeltrekker gebruikte MAFA Würzen 4156, die van achter open is:
En dat is er nog deze elegante kleine van Feingußwerk Lobenstein, dat eerst onder het Kombinaat GISAG viel, en na het faillisement daarvan (Ja, dat kon!) onder het VEB Kombinaat Baukema.


Die laatste vind ik persoonlijk nog prettiger werken dan de 4156, die bij mij wel eens hulp nodig had om te blijven zitten.
Om het stuurhuisrubber te kunnen verwisselen is die open 4156 net wat te klein. Het is mij ooit wel eens ermee gelukt, maar dat ging niet van harte en ik moest hem met lijmklemmen op zijn plaats houden.
Hij past er dan ook niet echt lekker op: De dichte en zwaardere 4158 zit er veel rechter voor: (en met die 4158 heb ik in die bankschroef de stuurhuisnok ook heel soepel los van de tandheugel gekregen.)

Ter vergelijk, v.l.n.r. een trekkertje voor de binnenste stuurkogels (WHIMS 14.28), de Lobenstein, de open 4156 en de dichte 4158.

En die 14.27 die achterin WHIMS staat dan? Die mag dan wel de perfecte pasvorm hebben, ze is intussen vrij zeldzaam geworden, en door de intensieve inzet in garages bijna altijd stuk of versleten.

Afgezien van de beperkte ruimte in de auto, waarom de trekkers speciaalgereedschap zijn.
Als je zo'n stuurhuis op de werkbank hebt liggen. Zou je dan ook met een reguliere kogel of poelietrekker uit de weg kunnen bij deze klus?

Als hij er goed omheen past...
Misschien dat het dan zelfs met een driearmentrekker lukt.

Zojuist met de 4158 de stuurhuisnok van de P60 zonder al te veel moeite er vanaf gekregen. Het nieuwe rubber alleen aan de binnenkant van de stuurhuiskant een beetje vaseline gegeven, zodat je op de rest nog grip hebt en het floepte tot mijn blijde verrassing direct goed op zijn plaats. Uiteraard meteen geborgd met een tiewrap.

Een zelfbouwtrekker uit een advertentie:

Hoe groot moet de opening eigenlijk zijn? Want dat zelfbouwding is behoorlijk lomp van formaat.

Want er bestaat genoeg vergelijkbaars op de markt:
https://www.automotive-line.nl/product/bgs-1813-23-fusee-kogel-trekker-opening-23-mm/
https://www.automotive-line.nl/product/stuurkogel-trekker-fuseekogel-trekker-kleine-auto-s/#
https://toptul.be/products/universele-kogeltrekker-jeab
https://www.hebbestools.nl/product/stuurkogeltrekker/
https://www.trailerandtools.nl/Fuseekogeltrekker-Kogelgewricht-trekker-VAG-ASTA

ruton schreef: 07 nov 2017, 19:47 De ring (U-vorm) moet een binnenmaat van zeker 21mm hebben (dikte tandheugel) en de buitenmaat van de Lenkstockhebel (F7-27) (die kromme stuurarm waar het rubber overheen moet) is 35 mm.

Edit: En de lengte over alles (stuurarm+moer+tapeinde tandheugel) was 55mm.

En door die lengte over alles zouden die Toptul en die BGS1813-23 met hun 55 mm misschien net passen en de rest is te klein (en nr 2 voor kleine auto's met max. 20Nm ook nog eens veel te zwak).

Of het een zelfbouwtrekker is? Het is inderdaad een zelfgemaakte 14.27, maar het grijpgedeelte is kleiner. Aanvulling:
Even in de boeken gedoken. In het Reparaturhandbuch uit 1959 staat op blz 69 de Abzieher für Lenkstockhebel WE 50431 en de maten komen overeen.

Hoewel je zou verwachten dat de 1.1 eenzelfde meeneem-arm heeft. Blijkt toch alleen de grootste, de 4157 te passen op deze manier:
Let wel... niet helemaal ideaal. Want er brak toch een snipje af van de kraag.
En je hebt 0 aan ruimte om er een sleutel op te zetten (inlaatspruitstuk hangt gigantisch in de weg) Dus je moet vanuit de wielkast er bij.
Ook voor de moer zelf trouwens.

De andere modellen hebben een te kleine opening om goed te passen of schuiven er niet ver genoeg op.

Dus je moet vanuit de wielkast er bij.

Dat is bij de tweetakt vaak niet anders. Tussen tank en koelhuisblik kun je eigenlijk geen slag maken, en zeker de eerste keer is het meerdere verlengstukken aan elkaar zetten om de moer (SW22) met lucht eraf te krijgen.

ruton schreef: 28 jul 2026, 09:52

Dus je moet vanuit de wielkast er bij.

Dat is bij de tweetakt vaak niet anders. Tussen tank en koelhuisblik kun je eigenlijk geen slag maken, en zeker de eerste keer is het meerdere verlengstukken aan elkaar zetten om de moer (SW22) met lucht eraf te krijgen.

Bij een 2takt zou je nog kunnen beslissen om de tank uit te bouwen.
Bij de 1.1 heb je die optie niet. En op dat gedeelte van het schutbord zitten zowel de ventilator, de motorkapsteun als de koelvloeistoftank grandioos in de weg. En je bouwt dat ook niet zomaar even uit om meer ruimte te krijgen.
Tevens lopen er nog wat (elektra, gas, kilometerteller) kabels en (koel, benzine) leidingen her en der, zodat je eigenlijk gewoon overal tussendoor moet manoeuvreren om er uberhaupt bij te komen... De foto is gemaakt door de camera onder al die obstakels te houden.

De slagmoersleutel is inderdaad wel een aanrader....
Vanuit de wielkast heb je wel de ruimte om die in de ruimte tussen het stuurhuis en de motor te krijgen. met 1 korte verlenging kom je er wel aan. (er is ruimte tussen motor en stuurhuis, maar onvoldoende om een slag te maken met een normale sleutel, laat staan kracht zetten)

Ik moet zeggen dat ik de klus an sich mee vond vallen. Maar het vinden van een manier om overal bij te komen was wel een puzzel.